Ik waan mij in de geschiedenis van Portugal, het kleine land op het schiereiland in de uiterste zuidwesthoek van Europa dat ooit een wereldmacht was. Koningen trokken de zee over en veroverden Brazilië en leefden daar weelderig. Rijkdom was in overvloed aanwezig. Dat zie ik terug, hier in Lissabon in de grote standbeelden met krijgshaftige mannen op expressieve paarden. Maar tegelijkertijd is het armoedig en straalt de stad vergane glorie uit. Wat is er overgebleven uit dit vervlogen tijdperk en hoe is het de wijnbouw in al die jaren vergaan?

In mijn zoektocht reis ik af naar de kust van Lissabon, Vale da Capucha, waar ik een afspraak heb met biologische wijnmaker Pedro. We praten over de historie en Pedro vertelt: ‘Begin 19e eeuw werd Portugal omgevormd tot republiek. De jaren die daarop volgden, stonden in het teken van de dictatuur van generaal Salazar, hij bepaalde het beleid. Mijn grootvader produceerde vooral zoveel mogelijk wijn. De wijn werd niet gebotteld in flessen, maar in grote houten vaten verkocht en in Lissabon in de cafés geschonken.’

In de wijnbouw is de relatie met de oud-Portugese kolonie Brazilië nog volop aanwezig. De Brazilianen spreken dezelfde taal en houden van onze wijn, vertelt Pedro. ‘Ik exporteer een groot deel van mijn wijnen naar Brazilië. Het is een lange reis voor de wijnen, dus ik ben wel genoodzaakt om wat sulfiet aan de wijn toe te voegen om oxidatie tegen te gaan. Ik maak tenslotte wijn en geen azijn!’ We lachen erom, want als biologisch wijnmaker is het bijna onmogelijk om niet her en der wat hulpmiddelen te gebruiken om een goed product te vervaardigen.

Vale da Capucha is een heuvelachtig gebied dat ooit deel uitmaakte van de oceaan. De overblijfselen van de zee zijn terug te vinden in de bodem, de oppervlakte is bezaaid met fossiele schelpen en die staan ook op de etiketten van de wijn. De witte druif arinto geeft op dit perceel de expressie van het terroir weer. Normaal is dit een wat neutralere druif, maar in deze bodem komen de minerale smaak en mooie zuren naar voren. In de neus heeft de wijn een wat tropisch karakter.

De wijncultuur van het ooit zo rijke Portugal is gelukkig niet ten onder gegaan. Integendeel; deze prachtige complexe wijnen bieden meer dan genoeg spanning om te concurreren met buurlanden Spanje en Frankrijk. Dat mocht ik proeven. Met de familie in een landhuis rijk aan historie stond een lunch op de eikenhouten tafel met allemaal streekproducten, de mooiste wijnen werden uit de kelder gehaald. Een gedenkwaardige herinnering.