VondelVini

registervinoloog Maud Veldkamp

Tag: Riesling

In bedwelmend Ruhrgebied genieten van honingzoete stroperige riesling

Duitsland staat niet op nummer één op mijn verlanglijst om een wijnreis naartoe te maken. Nee, ik kies liever een exotisch oord zoals Chili of dichtbij huis, de chique Champagne. Duitsland associeer ik met het stinkende rooksluimerende Ruhrgebied, om via snelle autowegen uiteindelijk de frisse berglucht op te kunnen snuiven in Zwitserland. Maar de Riesling trekt, dus ik waag het erop en geef gas in mijn oranje Fiat Panda.

Met een vol ingedrukt pedaal rijd ik op de autoroute, voorbijgescheurd door vele Mercedessen, Audi’s en BMW’s, totdat Tom mij van de snelweg afleidt. Het landschap verandert van asgrauwe schoorstenen naar glooiende groene heuvels. In het dal schittert het water me met een kalme slag in de rivier tegemoet, het is de Moezel. Aan beide zijden vanaf de oever staan de wijnranken hoog opgesteld.

“De beste riesling groeit op de steile flank in de bocht van dit gedeelte van de rivier,” vertelt Geertruida en laat mij vol trots een Grosse Gewachs uit 2008 proeven. Het is een wijn die uitspringt door zijn stroperige honingtonen, lichte petrolgeur, in combinatie met uitgebalanceerde zuren. Wat een feest om te proeven. Na de rondleiding door de kelder, laad ik de eerste dozen wijn in mijn auto. Ik kijk naar de lucht, bewolkt en zelfs regen op komst. Voor kamperen wat minder, maar tenminste geen verhitting voor de wijn.

Mijn reis gaat verder naar Slot Johannisberg in Rheingau, een klassieker die op de lijst niet mag ontbreken. Hier is ooit de Spätlase uitgevonden, laat geoogste druiven die zijn aangetast door edele rotting. Een dame op hoge hakken en met uitgemeten rode lipstick op haar mond vertelt: ”In 1775 wachtten de Benedictijner monniken op het sein van de vorst van Fulda om met de oogst te beginnen. Hij kwam te laat en de druiven waren aangetast door rot. Ze besloten om toch te oogsten en wijn te maken. Het vocht bleek zoeter en hemels te zijn. Hiermee was de Spätlase geboren.”

Met nog een doos wijn rijd ik verder naar de Pfalz, een zuidelijker gelegen gebied. Ik verbaas mijzelf nog steeds dat ik hier gewoon in Duitsland ben, een paar honderd kilometer van huis, de natuur laat mij verassen door de uitgestrekte groene dalen, soms beplant met geelkoppige zonnebloemen. Mijn vooringenomen beeld over Duitsland is bijgesteld, ik kan niet anders zeggen, de natuur is prachtig en de wijnen goddelijk.

Wijnbrevet-examen: de ultieme test

In de examenzaal heerst een ijzige stilte. Voor mij staan zes glazen, gevuld met drie witte en drie rode wijnen. De eerste vragen voor het wijnbrevet zijn: welke wijn zit in welk glas. Het klamme zweet nestelt zich onder mijn oksels. Dit vind ik het moeilijkste gedeelte van het examen. De kunst is om niet te nerveus te worden en rustig de glazen te analyseren naar kleur, geur en dan bevestiging zoeken in de smaak.

Bij het eerste glas wit heb ik de keuze tussen een Chileense chardonnay 2008, een Franse viognier 2012 en een Elzas pinot blanc 2012. De wijn is lichtgeel, aan de kleur te zien een jonge wijn, dus de Chileen uit 2008 kan ik direct wegstrepen. Ik wals de wijn en ruik diep in de ontluikende aroma’s. Geurige bloemenvelden komen mij tegemoet en ik denk gelijk aan de zoetheid van een viognier. Een slok in mijn mond geeft een andere indruk, want ik proef teveel zuren. Twijfel alom, dan toch de pinot blanc?

Het eerste rode glas kleurt roodbruin, dit betekent een wijn die meer op leeftijd is. De genoemde jonge Beaujolais Fleurie kan ik in dit rijtje wegstrepen. Dan heb ik de keuze tussen een Rioja Reserva 2006, dit betekent minimaal twee jaar houtlagering en een jaar rijping op fles. En een Australische cabernet sauvignon uit 2010. De Rioja is gemaakt van tempranillo, deze moet fruitig smaken zonder al te veel tannines. Ik wals het glas en proef de wijn, mooi vol rond. Ik kies voor de Rioja.

Na de wijntest beginnen de meerkeuze vragen. Zijn er in Savoye meer rode, witte of rode en witte wijnen? Mijn hersens kraken, mijn focus lag in dat hoofdstuk bij de Jura. Ik leerde over vin jaune, een wijn waarvan de druiven maanden buiten in open vaten rijpen, door de oxidatie ontstaat een sherry-achtige smaak. Terug naar Savoye, ik weet het niet en doe een gok. Dan een vraag over druivenrassen: wat zijn de witte en de rode in Italië. Goed opletten en kijken: dit moet ik weten. Rood is nebbiolo en wit is trebbiano.

Met rode koontjes loop ik de examenzaal uit, waar in de kantine gelijk een lijst hangt met de juiste wijnen. Mijn hart klopt, want ik moet minimaal twee wijnen goed hebben. Met een snelle blik gaan mijn ogen langs de lijst. Toch een pinot blanc, hé jammer die heb ik fout. Dan een riesling, ja die was goed. De Rioja is ook fout, eigenlijk niet verwonderlijk, want de kans is klein dat er zo’n mooie wijn wordt geschonken voor het examen. Maar een Bordeaux had ik ook goed. Mijn hart kalmeert, voor de wijnen heb ik een voldoende.

Thuis kijk ik in het wijnboek de vragen na waarvan ik de antwoorden niet wist of twijfelde. Met spanning wacht ik op de uitslag, zo ja, dan kan ik door naar de vinologenopleiding.

Maandagmorgen kreeg ik het verlossende antwoord: geslaagd!

Wijnbouw en wetenschap: nieuwe Nederlandse druivenrassen

De wekker staat vastgeprikt in het prille ochtenduur om 06.15 uur. Vandaag begint de vinologenopleiding met een kennismaking en rondleiding in Wageningen, daar ligt één van de noordelijkste Nederlandse wijngebieden. Deze keer heb ik geen moeite om op te staan, want als het goed is met een leuke en leerzame dag in het vooruitzicht. We verzamelen op het Amstelstation om met een paar mede-vinologen in spe samen in een oude bolide af te reizen.

Het is druk op de weg, het verbaast mij altijd hoe vroeg al zoveel mensen op pad zijn. De koffie in mijn beker warmt aangenaam mijn handen. Wazig kijk ik voor mij uit als plotseling even wazig het stoom dampend onder de motorkap naar boven borrelt. ‘Hoe kan dit nou weer, mijn trouwe diesel!’, roept mijn maatje en dirigeert de auto naar de zijkant van de weg in de vluchtstrook. Aan de hoeveelheid rook te zien treft ons geen gunstig vooruitzicht en de euforie van het vroege opstaan zakt snel in mijn voeten.

Met dichtgeknepen ogen staan we langs de kant van de snelweg in afwachting van de Wegenwacht. ‘Het ziet er niet best uit,’ laat de monteur ons even later weten, de auto moet worden weggesleept en we krijgen een leenauto mee. We zijn twee uur te laat in Wageningen maar toch nog net op tijd voor het proeven van een glas witte wijn van de Johanniter, een kruising tussen een Duits en Zwitsers druivenras.

‘Deze druif heeft compacte trossen en dat geeft snel kans op botrytis, dat betekent dat de bessen elkaar verdringen, kapot gaan en dan verrotten. Door de jonge trossen door midden te knippen voorkomen we de vorming van botrytis,’ vertel de wijnmaker. Hij ziet er uit als een echte wetenschapper met een grote bril op, dikke glazen en grijze haren. ’De wijnbouw is in Nederland de afgelopen vijftien jaar hard gegroeid. Dit was mogelijk door de aanplant van nieuwe druivenrassen zoals Regent, Johanniter en Solaris die twee a drie weken eerder rijp zijn.’

Hier moet ik even goed over nadenken wat dit precies in wijntermen betekent. Deze druiven zijn eerder rijp en staan in een heel noordelijk gebied. Dus ze hebben minder tijd nodig en volstaan met onze zonuren om rijp te worden. Logisch, ja. De klassieke druivenrassen zoals riesling, chardonnay en bijvoorbeeld pinot noir worden in Nederland boven de grote rivieren niet rijp en zijn daar dus niet rendabel.

‘Bovendien zijn deze druivenrassen bestendig tegen meeldauw en dat heeft het voordeel dat we minder met pesticiden hoeven te werken,’ zijn de besluitende woorden van een trotste biologische wijnbouwteler. Later tijdens de wandeling in de wijngaard zie ik dat de trossen van de druiven nog erg mager zijn, ze hebben veel zon nodig in de komende maand om tot volle wasdom te komen. Het begint ondertussen heel hard te regenen, typisch Nederland. Ik duim voor de wijnboer voor een goede oogst.

Pinot Gris Grand Cru en Chianti Classico; Moeder- en Vaderdagwijnen

In het licht gevangen; scherpe zonnestralen doorboren de naakte oppervlakte van mijn huid. We zoeken de koelte tussen de bomen, de bladeren ruisen bijna geluidloos heen en weer. Het is vreedzaam, mijn viervoeter stapt in een rustig tempo door. Mijn gedachten gaan terug naar vorige week, het was moederdag. De dag begon met een bos pioenrozen en een fles Pinot Gris Grand Cru.

Deze Pinot Gris komt van het domein Bruno Sorg in de Elzas. De familie heeft drie wijngaarden met een Grand Cru status, waaronder de Pfersigberg waar de druiven groeien op een duurzame bodem. Dat betekent dat de natuur haar eigen gang gaat en gele bloemen achter laat. Het domein Bruno Sorg maakt wijnen van alle grote druivenrassen uit de Elzas zoals riesling, gewürztraminer, muscat, pinot blanc en sylvaner.

In de keuken brandt het kacheltje hoog, de gouden kaarsen flikkeren in donkere schaduwen tegen de witte muur. Ik schenk de glazen in met een bodem wijn, zij heeft een stroachtige kleur en laat haar tranen achter in het glas. Mijn moeder proeft en zegt: ‘Lieve Maud, wat heb je een prachtige wijn voor ons uitgezocht, het is net een abrikoosje.’

Mijn paard schrikt van een reiger die uit de slootkant omhoog vliegt. Het brengt mijn gedachten terug naar de werkelijkheid. Dat was Moederdag, nog even en het is Vaderdag. Welke wijn zal ik dan meenemen? Ik denk een volle Chianti Classico, een riserva uit 2008, die in de voorraad staat. Deze wijn heeft de hoogste classificatie in Italië, namelijk denominazione di origine controllata e garantita. Riserva betekent dat de wijn een minimale houtlagering heeft gehad van twee jaar.

In mijn wijnboek lees ik: ‘Een goede chianti heeft een levendige rode kleur die naarmat e de jaren verstrijken overgaat in roodbruin. In de geur ruik je zachte houttonen, specerijen en je proeft droge lichte tannines, die bij oudere chianti’s mild, fluwelig en harmonisch wordt.’ Dat belooft wat, dit wordt mijn Vaderdagwijn.

Kleine Schorre in Zeeland is prima bodem voor wijn

De frisse zeewind waait ferm door mijn haren. Ik zuig de schone lucht diep door mijn longen naar binnen. Het water klotst tegen de rand van de kade. Oesterschelpen liggen leeggepeuzeld op de keien, witte meeuwen krijsen eromheen. De ziltige geur van het zand doordringt mijn neusvleugels. Ik ben in Zeeland. Bij Zeeland denk ik aan verse Oosterscheldekreeft en mosselen eten. Wat ik niet wist, is dat er hier in het zuiden van Nederland ook prachtige wijnen worden gemaakt die aansluiten bij alle culinaire heerlijkheden die Zeeland te bieden heeft.

Wijnhoeve de Kleine Schorre ligt in Dreischor en heeft maar liefst tien hectare wijnstokken en is daarmee de grootste wijngaard in Nederland. De wijnhoeve bestaat sinds 2001 en heeft samen met het Luxemburgse wijnbedrijf Cep d’Or een selectie van druiven gemaakt. Het is opvallend dat hier voornamelijk de druivenrassen worden geteeld die in de Elzas voorkomen. Het zijn de druivenrassen pinot gris, pinot blanc, rivaner en auxerrois.

Auxerrois is een druivenras dat mij niet bekend voorkomt. In de Elzas zijn zeven druivenrassen waarvan vijf nobele: riesling, gewurztraminer, pinot gris, muscat en pinot noir. De niet nobele druivenrassen zijn pinot blanc en sylvaner. Ik kom erachter dat auxerrois een oud druivenras is dat vermoedelijk uit Lotharingen afkomstig is. De naam komt van het graafschap Auxerrois. De druif is zeer geschikt voor de bodem en het Limburgse klimaat.

Wijnhoeve de Kleine Schorre heeft gekozen voor druiven die goed aansluiten bij de zilte zaligheden van Zeeland zoals mosselen, kreeft, oesters, platvis, lamsoor en zeekraal. De druivenrassen die zij in hun wijngaard hebben zijn pinot gris, pinot blanc, rivaner en auxerrois. Op tafel staat voor mij deze Nederlandse wijn, hij is gemaakt van pinot blanc en auxerrois.

In het glas schenk ik een beetje wijn in, wals het vocht en ruik de geuren van Zeeland. In de smaak proef ik de frisheid van de zee die zich vertaalt in een strakke zuiverheid. Een mooie zuurgraad met een afdronk die mij doet denken aan ons Nederlandse klimaat. Voor het eerst proef ik een wijn uit eigen land. Ik ben er trots op dat er in Nederland zulke mooie wijnen worden gemaakt!

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén