VondelVini

registervinoloog Maud Veldkamp

Tag: Champagne

Waarom Crémant geen Champagne heet

De bubbels van Champagne zijn sprankelende, vonkelende bolletjes die continu naar boven stromen en dat heeft iets vrolijks, samen met de knal door het ontkurken van de fles. Zeker als de fles niet voorzichtig opengaat, spuit de Champagne bruisend alle kanten op. Overigens schijnen er in Frankrijk bij dit ritueel jaarlijks een aantal doden te vallen doordat de fles verkeerd wordt gericht. Een vliegende champagnekurk kan dus dodelijk zijn. Dat is ook één van de kenmerken van de echte Champagne: achter de kurk zit minimaal 5 bar aan druk opgebouwd.

Een bubbel is feestelijk, prikkelend in de mond waardoor er een vrolijke sensatie ontstaat. In de reclamewereld heeft zelfs het non-alcoholische drankje Crodino de wereld doen geloven dat iedereen van deze oranje bubbel op zijn kop staat. In Nederland drinken kinderen Jip en Janneke Champagne zodat ze ook mee kunnen doen. De Spanjaarden drinken Cava, de Italianen maken hun Prosecco en de Duitsers houden van Sekt.

In Frankrijk worden verschillende bubbels gemaakt. Champagne mag alleen maar deze naam dragen als het uit de Champagnestreek komt. Dat is de reden waarom een Crémant geen Champagne mag heten. Crémant is een mousserende wijn die wordt gemaakt in andere streken van Frankrijk, bijvoorbeeld de Bourgogne of de Elzas. De bodem van de druivenstokken in de Champagne is namelijk heel karakteristiek: een dikke laag kalk met zeefossielen en krijt. En dit is precies nodig voor de finesse van de echte Champagne.

Mijn zusje is jarig en natuurlijk heb ik een vrolijke fles bij me. Een Crémant d’Alcase die zich prachtig laat fotograferen naast de Boeddha in de tuin, een mooi stilleven voordat we gaan knallen. `Plok,’ klinkt het geluid waar iedereen blij van wordt. De bubbels stromen door, hoe fijner de bubbels hoe mooier de Crémant of Champagne heb ik geleerd. Deze mousse ontstaat door een tweede gisting op de fles, anders dan bijvoorbeeld een blikje cola waar het koolzuurgas in wordt gespoten en de bolletjes agressief naar boven bruisen.

Delicaat en elegant is de omschrijving van deze Cremant d’Alcase en dat is hij zeker. Dat komt door de druivenrassen waarvan hij is gemaakt, de Pinot Blanc, Pinot Gris en Chardonnay. Ik denk dat deze mooie Cremant d’Alcase kan wedijveren met een Champagne. Helaas een goed referentiekader om deze vergelijking te maken heb ik nog onvoldoende. Daarvoor is slecht één oplossing: vaker bubbels proeven.

Een overzichtsproeverij: meer dan honderd open flessen

Glazen rinkelen vluchtig tegen elkaar, gehaaste voetstappen doorkruisen de lege ruimte. Het scherpe zonlicht valt in een schuine streep door het hoge glas- in lood raam. De roodgroene contouren van de gesloten flessen weerkaatsen tegen de muur. Zenuwachtige donkere stemmen verdwijnen in de holte van de lange gang. IJspegels sieren de rand van de zilveren bokaal waar de champagne in staat te koelen. De proeverij kan beginnen.

De deuren voor het publiek gaan open. Overal in de grote zaal klinken de geluiden: ‘Plop, plop, plop.’ Voor mij is het de kunst om de kurk van de champagnefles niet te laten wegschieten. Eerst het amulet van de fles losdraaien, maar de huls erop laten om tegendruk te kunnen geven. Ik draai de fles een kwartslag, het koolzuur bruist omhoog en met een gedempte plof houd ik de kurk in mijn hand.

De eerste mensen komen langs mijn tafel en ik vertel het verhaal van de champagnes: ‘Deze mousserende wijnen zijn gemaakt door Aurélien Laherte een kleine wijnboer die zijn druiven teelt vlak onder Epernay. Ultra Brut, strak en droog, Blancs de Blancs 100 procent chardonnay, les Empreintes, voller en ronder. Een millisimee uit 2009, één oogstjaar en drie jaar flesrijping. Les sette is gemaakt van de zeven toegestane druivenrassen, complex, gebrande hazelnootjes, prachtig.’

Het publiek varieert van mensen die zelf net terug komen uit de champagne en geïnteresseerd alle wijnen willen proeven tot mensen die graag een bubbeltje bij de ontvangst drinken. Ik leg ondertussen het verschil uit tussen champagnes die massaal gemaakt worden en daardoor vlak van smaak en met een grove bubbel en onze verfijnde pure wijnen van een gepassioneerde boer. ‘Hoe fijner de mousse, hoe mooier de champagne,’ is mijn antwoord.

Het is een drukke middag, het gaat aan mij voorbij hoe het bij de andere veertien proeftafels gaat. De laatste gasten komen nog een klein drupje champagne halen en dan worden na vijven toch echt de deuren gesloten. Alle glazen gaan terug in de dozen, volle flessen retour naar het magazijn en de open flessen nemen we mee naar een klein restaurant. Daar hebben we de afspraak om alleen te kunnen eten en zelf nog te mogen proeven.

Hongerig schuiven we aan tafel. Ik zit naast een van onze wijnboeren Bruno Sorg uit de Elzas. Hij vertelt vol trots: ‘Deze riesling komt van een speciaal perceel, de druiven worden op het juiste moment geoogst als de botrytus zijn werk heeft gedaan. Hierdoor ontstaat een volle rijke wijn met een honingachtige toon en de levendige frisheid van de zuren van de rieslingdruif.’ Ik neem een slokje, knik en kan dit alleen maar beamen.

Ondertussen staan er meer dan 30 geopende flessen op tafel die waren overgebleven van de proeverij. Een waar genot.

Champagne van ‘rising star’ Aurélien Laherte: puur en authentiek

De wekker gaat om 5 uur ’s ochtends. De diepe duisternis omhult mijn oranje Fiat Panda die behoorlijk wat kilometers gaat rijden. Op de snelweg schieten we onder de wegwijsborden door. Het tempo zit er aardig in. Met het E-CRU team ben ik onderweg naar de Champagne om de ingekochte wijnen van Aurélien Laherte op te halen. We zijn uitgenodigd voor een diner bij Laherte, dus mijn hoge hakken en chique jurkje heb ik bij me in een tas.

Bij aankomst in het pittoreske dorp Chavot-Courcourt in de glooiende hevels van deze beroemde streek, komt Aurélien ons tegemoet lopen. Een bescheiden boerenzoon, aan zijn handen en kleren te zien komt hij net uit de wijngaarden. We frissen ons op in de gîte van Laherte, mijn jurkje blijft in de tas voor de avond en ik trek mijn lage pumps aan, een nette broek en luchtig bloesje. We krijgen een rondleiding in de wijngaarden, Aurélien heeft 10 hectare verdeeld over meer dan 75 percelen.

We rijden rond in een Franse Renault, die de onverharde weg door de hellingen goed kan verdragen. Hij laat ons zijn percelen zien die karakteristiek zijn voor Laherte’s manier van wijn maken. Aurélien vertelt in vloeiend Engels, maar met een duidelijk Frans accent: ‘Voor ons is het belangrijk om ieder terroir in de wijnen tot uitdrukking te laten komen. De persoonlijkheid van de wijn ontwikkelt zich in de houten vaten in de kelder. Later zoeken we naar een goede mix van deze vaten om uitgebalanceerde, elegante en fruitige wijnen te maken.’ Ondertussen zakken mijn pumps steeds dieper weg in de zompige aarde.

Naast het woonhuis van Laherte zijn de kelders waar metershoge rijen flessen liggen opgestapeld, waarin de verfijnde mousse ontstaat. Beneden staan grote bruine eikenhouten vaten waar de stille wijn aan het rijpen is. We mogen wat proeven, de smaak is erg jong en fris. In het putje in de kelder spugen we de wijn weg. Het is koud, mijn luchtige bloesje is niet gemaakt voor deze omstandigheden. Aurélien neemt ons daarna mee naar boven, waar de persen staan. Gigantische apparaten waarvan er één bij het bekende handelshuis Veuve Cliquot is gekocht.

Het diner is in de gîte. Mijn lippen zijn blauw geworden van de kou in de kelders, ik laat mijn jurkje voor wat het is, en wikkel een warme deken om mijn benen. Aurélien ontkurkt de champagne voor nog een slokje van deze prachtige bubbel. In zeer aangename sfeer voltrekt zich de avond, Aurélien vertelt verhalen over de wijnplukkers tijdens de oogst. Langzaam krijg ik een volledig beeld van een kleine wijnboer in de Champagne. In bladerdeeg gehulde stroperige peren maken het diner af en met een rond buikje en kleine ogen rol ik in mijn bed.

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén